Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/lozagaja.pl/public_html/libraries/joomla/filter/input.php on line 652
Imprezy towarzyszące wystawie

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/lozagaja.pl/public_html/libraries/joomla/filter/input.php on line 652

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/lozagaja.pl/public_html/libraries/joomla/filter/input.php on line 652
Wykłady czwartkowe

18, 25 września
2, 9, 16 października
27 listopada
4, 11, 18 grudnia
8 stycznia
czwartki / 18.00
Kino MUZ / wstęp wolny / liczba miejsc ograniczona / ok. 75 min

18 września
"Wszystko wina to masona...", czyli wolnomularstwo i organizacje paramasońskie w kulturze popularnej (zarys problemu) / dr Adam Podlewski
Spiski i organizacje tajne już od czasów antycznych rozpalały wyobraźnię profanów, czyli osób niedopuszczonych do tajemnic. Jednak mało która organizacja niejawna skupiła tak wielkie zainteresowanie jak masoneria oraz pokrewne jej instytucje lożowe. Od czasów Wielkiej Rewolucji Francuskiej, przez literaturę antymasońską XIX i XX wieku, aż po współczesną popkulturę, wolnomularstwo uznawane jest za punkt odniesienia dla wielu sekretnych historii, czy to jako temat poważnych dociekań, czy też pretekst do zabawy konwencją powieści spiskowej.


25 września 
Masoneria. Pierwszy stopień wtajemniczenia
 / prof. Tadeusz Cegielski
Czym jest wolnomularstwo? Czy tylko sposobem godnego i rozumnego, a tym samym szczęśliwego wypełnienia dojrzałej fazy życia, jak utrzymują sami masoni? Czy raczej przygodą intelektualną, wyzwaniem rzuconym rutynie myślenia i działania –  jak chcą inni. Utopią czy marzeniem o świecie odrobinę rozumniej zorganizowanym od tego, w którym przyszło nam żyć? A może szerokim ruchem społecznej naprawy, solidarności i samopomocy lub przeciwnie – zasłoną dla wąskiego, elitarnego grona, sceptycznego wobec zasad demokracji? Czy systemem wtajemniczeń w dziwaczne, archaiczne obrzędy, budzące podejrzenia jednych i uśmiech drugich? Zapewne wolnomularstwo było i jest tym wszystkim, a interpretacja należy do nas. Aby ułatwić wyrobienie sobie poglądu na temat istoty, genezy i funkcji masonerii, historyk i wolnomularz prof. Tadeusz Cegielski pozwoli Państwu uzyskać pierwszy stopień wtajemniczenia  w arkana sztuki królewskiej, czyli masonerii spekulatywnej.

2 października
Wolnomularski Paryż lat 30. i 40. XIX wieku
 / Dorota Sobstel
Podczas wykładu zostanie przedstawiona rola wolnomularstwa w życiu Wielkiej Emigracji w Paryżu. Wolnomularstwo widziane oczyma emigrantów jest przejawem nowoczesności i „europejskości”, a także zjawiskiem otoczonym aurą tajemnicy i sławą nieograniczonych niemal wpływów. Jaką rolę odegrały loże paryskie w rozwoju kultury polskiej we Francji? Co wspólnego miała z nimi postać Fryderyka Chopina? Zastanowimy się nad tym w trakcie wykładu.

9 października
Średniowieczni masoni – budowniczowie katedr i nie tylko
 / dr Paweł Freus
Nowożytni masoni przejęli swą nazwę i wiele symboli od budowniczych średniowiecznych katedr i innych dużych gmachów tej epoki. Wykład przybliży charakter tej specyficznej dla dojrzałego i późnego średniowiecza grupy zawodowej. Ukaże sposób kształcenia i pracy średniowiecznych budowniczych, omówi ich miejsce w społeczeństwie i rosnącą samoświadomość jako twórców, a także przybliży niechętnie odkrywane przez nich tajniki zawodowe.

16 października
Sztuka a masoneria. Artyści w polskich lożach wolnomularskich
 / Krzysztof Załęski
Wolnomularstwo wyrażało swoje idee za pomocą symboli i alegorii. Specyficzna obrzędowość bardzo wcześnie stworzyła zapotrzebowanie na dzieła sztuki i wyroby artystyczne z różnych dziedzin. Ważną rolę pełniła również poezja i muzyka. W lożach zajmowano się sztuką także od strony naukowo-poznawczej, co znajdowało odbicie w tematyce pisanych traktatów. Regulamin warszawskiej loży „Tarcza Północna” z 1784 roku wyraźnie stawia takie zadania: Wszystkie nauki, wszystkie sztuki, wszystko co piękne i uczciwe może być omawianem w loży i ma prawo do jej studyów i badań.

27 listopada
Pamiątki z prowincji. Ludzie, rzeczy, zdarzenia…
 / Walerian Warchałowski
Podczas wykładu udamy się na poszukiwania śladów masońskich w dawnych zbiorach Władysława Tarczyńskiego, zgromadzonych w Muzeum w Łowiczu. Prześledzimy ich związki z tradycją wolnomularską aż po czasy współczesne.

4 grudnia
Wolnomularze literaci (XVIII–XX wiek)
 / prof. dr hab. Elżbieta Wichrowska
Czy trzeba być wolnomularzem, aby tworzyć masońską literaturę? Kim byli, z jakich kręgów wywodzili się polscy wolnomularze literaci? Czy każdy brat literat musiał/musi być autorem wolnomularskich tekstów literackich? Czy przynależność do masonerii miała wpływ na ich życie lub twórczość? Wykład zostanie poświęcony próbie odpowiedzi na te i wiele innych pytań. Jest on chęcią ukazania zjawiska literatury wolnomularskiej w perspektywie jej twórców, zarówno tych XVIII-wiecznych, jak i żyjących w wieku XX.

11 grudnia
Arkadyjski ogród księżnej Heleny Radziwiłłowej i jego wolnomularskie tajemnice
 / prof. Teresa Grzybkowska
Wykład objaśni okoliczności powstania Arkadii – położonego pięć kilometrów od pałacu w Nieborowie ogrodu księżnej Heleny Radziwiłłowej. Będzie również swego rodzaju spacerem po ogrodzie, pełnym znaczeń i wolnomularskich przesłań. Masońskie motywy można bowiem odczytać zarówno w samym założeniu parkowym, jak i na znajdujących się tam budowlach oraz wyposażeniu wnętrz. Istotne znaczenie odgrywa na przykład niewielki klucz, który miał otwierać Świątynię Salomona, ostatecznie nazwaną Świątynią Diany.

18 grudnia
 „Projekt Salomon" – o dekoracji Sali Salomona w Łazienkach
 / Karolina Zalewska
Dekorację Sali Salomona w Pałacu Łazienkowskim uznawano za jedną z najwspanialszych realizacji jakie Marcello Bacciarelli wykonał na zlecenie Stanisława Augusta Poniatowskiego. Artysta i król mecenas, obaj członkowie lóż masońskich, opowiedzieli obrazami historię założycieli masonerii. W czasie wykładu przypomniane zostaną dzieje tego malarskiego cyklu, zobaczymy też, co z niego pozostało po pożarze Pałacu na Wyspie w grudniu 1944 r.

8 stycznia
Zabytki wolnomularskie w kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie
 / Olaf Żakowski
W muzealnym magazynie można znaleźć wiele pamiątek po wolnomularstwie, tzw. masoników. Podczas wykładu dowiedzą się Państwo, jaka jest historia kolekcji oraz jakie przedmioty wchodzą w jej skład. Zostaną przedstawione najważniejsze eksponaty związane z polskimi lożami i masonami. Poruszymy również temat kolekcjonowania masoników w Polsce i za granicą.